تعاریف و مقدمات در کانه آرایی
کانه آرایی (Mineral Processing): ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﺮ روي ﻳـﻚ ﻣﺎده ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺧﺎم اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ از آن ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺮوش و ﻳﻚ ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد.
کانی (Mineral): ﻣﺎده ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻪ داراي ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﺗﻤﻲ ﺛﺎﺑﺘﻲ اﺳـﺖ. مانند گالن (سولفید سرب: PbS)، اسفارلیت (سولفید روی: ZnS) و کاسیتریت (اکسید قلع: SnO2)
کانسار (Deposit): تمرکز کافی کانیها در معادن به طوریکه شرایط برای استخراج آنها مناسب باشد.
کانه (Ore): کانساری است که استخراج و استفاده از آن توجیه اقتصادی دارد که به آن ماده معدنی نیز می گویند.
گانگ (Gangue): سنگ ها و یا مواد اضافی و ناخواسته کانه که به آن باطله (waste) هم گفته می شود.
عیار (Grade): درصد فلز با ارزش در کانه یا همان ماده معدنی را عیار می نامند.
تقسیم بندی مواد معدنی بر اساس خواص:
- خصوصیات شیمیایی (خواص شیمیایی کلیه عناصر موجود در ماده معدنی)
- خصوصیات فیزیکی (خواص مغناطیسی، ثقلی، رنگ، وزن، چگالی و ...)
- خصوصیات کریستالوگرافی (کوبیک، رومبیک و ...)
تقسیم بندی مواد معدنی در مهندسی فرآوری:
- کانیهای خالص (Native Mineral) مانند طلا، ...
- کانیهای سولفیدی (Sulphide Mineral): مانند کوولیت (Covellite: CuS)، کالکوسیت (Chalcocite: Cu2S)، پریت (FeS2) و ...
- کانیهای اکسیدی (Oxide Mineral): مانند کوپریت (Cuprite: Cu2O)، تنوریت (Tenorite: CuO)، مالاکیت (Malachite: CuCO3.Cu(OH)2) و ....
مهم ترین روش های فیزیکی پر عیار کردن:
- جدایش بر اساس خواص نوری و رادیو اکتیویته
- جدایش بر اساس اختلاف وزن مخصوص
- جدایش بر اساس اختلاف در خواص سطحی کانیها
- جدایش بر اساس خواص مغناطیسی
- جدایش بر اساس خواص هدایت الکتریکی
منبع: کانه آرایی دکتر بنیسی